MUA BÁN NHÀ HÀ ĐÔNG UY TÍN

Theo kế hoạch, phương án cổ phần hóa Vicem phải trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước ngày 31/7/2015. Song đến nay, Vicem và Bộ Xây dựng vẫn chưa công bố được giá trị DN

Kết quả đấu giá 33,8 triệu cổ phần của Công ty TNHH Một thành viên Thăng Long GTC hồi tháng 8/2015 gây bất ngờ cho thị trường bởi giá trúng bình quân thấp hơn rất nhiều so với dự đoán và so với mức định giá thận trọng của nhiều CTCK.
Với giá khởi điểm 10.600 đồng/CP, giá đấu bình quân của Thăng Long GTC chỉ là 10.724 đồng/CP. Đợt đấu giá cũng chỉ thu hút 18 nhà đầu tư tham gia, trong đó có 2 nhà đầu tư tổ chức.

Sau khi đấu giá công khai, Công ty sẽ thực hiện bán 33,2 triệu cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược. Giá bán do Ban chỉ đạo cổ phần hóa thỏa thuận, nhưng không thấp hơn giá đấu thành công thấp nhất của cuộc đấu giá công khai.

Trong khi đó, với một loạt tài sản giá trị trong tay như tỷ lệ cổ phần lớn ở các khách sạn lớn tại Hà Nội, BigC, đặc biệt là quyền sử dụng các khu đất đẹp có diện tích rất lớn, Thăng Long GTC được các CTCK định giá thận trọng ở mức 28.000 - 40.000 đồng/CP, còn thị trường thì ước lượng giá trúng bình quân có thể lên tới 70.000 - 80.000 đồng/CP.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến kết quả đợt IPO trên, song giới phân tích chia sẻ một nhận định chung là, sức cầu trên thị trường yếu. Nhà đầu tư nhỏ lẻ không còn mặn mà với các đợt IPO, còn nhà đầu tư lớn e ngại cái bóng của nhà đầu tư chiến lược tại Thăng Long GTC.

Giá trúng bình quân của đợt IPO thấp, có thể dẫn tới việc giá bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược thấp, giá trị Nhà nước thu được từ cổ phần hóa DN có rất nhiều tiềm năng này có thể không tương xứng.

Câu chuyện của Thăng Long GTC là một ví dụ cho thấy kế hoạch cổ phần hóa các DNNN đang gặp thách thức về số lượng và chất lượng.

Số lượng thấp

Thông tin từ Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN cho thấy, 8 tháng đầu năm, mới hoàn thành cổ phần hóa được 95 DN, dự kiến năm 2015 sẽ cổ phần hóa được 200 DN. 89 DN còn lại khó có khả năng hoàn thành cổ phần hóa trong năm 2015.

Khảo sát của ĐTCK cho thấy, nhiều tổng công ty bị chậm tiến độ cổ phần hóa 3-6 tháng so với kế hoạch đã đề ra. Đơn cử, Công ty mẹ Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (Vicem) dự kiến trình Bộ Xây dựng phương án cổ phần hóa trước ngày 30/6/2015 và hoàn tất phương án cổ phần hóa trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước 31/7/2015.

Đến 31/12/2015, dự kiến Vicem sẽ hoàn thành các nội dung  thực hiện công bố thông tin, tổ chức IPO, tổ chức bán cổ phần ưu đãi cho người lao động, tổng hợp kết quả bán cổ phần… Tuy nhiên, cho đến nay, Vicem và Bộ chủ quản chưa công bố được giá trị DN.

Tiến trình cổ phần hóa Công ty mẹ -Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cũng khá chậm. Ngày 30/12/2014, Bộ Giao thông Vận tải đã ban hành quyết định phê duyệt giá trị DN để cổ phần hóa công ty mẹ, Tổng công ty đã ký kết hợp đồng với đơn vị tư vấn xây dựng phương án cổ phần hóa, song đến nay chưa có thêm thông tin nào được công bố ra thị trường.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu thực hiện cổ phần hóa Tổng công ty Lilama, Coma trong năm 2014, cụ thể là quý II/2014, Bộ Xây dựng phải chỉ đạo, xây dựng và trình Chính phủ phương án cổ phần hóa các tổng công ty này.

Song đã hơn 1 năm kể từ thời điểm trên, các tổng công ty còn rất ì ạch với nhiệm vụ này. Tại Lilama, Bộ Xây dựng đã phê duyệt kế hoạch công bố thông tin từ hơn 1 tháng trước, tổ chức họp và chỉ đạo 3 ngày sau DN phải công bố thông tin nhưng giá khởi điểm của đợt IPO vẫn chưa được phê duyệt. Vậy câu hỏi đặt ra là, DN sẽ công bố cái gì?

Sáng hôm nay (ngày 14/9), Tổng công ty Giấy Việt Nam sẽ công bố giá trị DN và dự kiến cuối tháng 9 sẽ chốt lại để có thể công bố thông tin ra thị trường về đợt IPO. Tiến trình này cũng bị chậm gần nửa năm so với kế hoạch.

Chất lượng nghèo

Cùng với con số DN chậm cổ phần hóa còn rất lớn, số lượng cổ phần bán được qua các đợt IPO rất nhỏ. Báo cáo của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cho thấy, đến cuối tháng 8, có 70 DN cổ phần hóa bán đấu giá cổ phần lần đầu (IPO) ra công chúng tại sở GDCK và các CTCK với tổng số lượng cổ phần chào bán là 734.571.659, trị giá 7.345,7 tỷ đồng.

Kết quả, số cổ phiếu bán được là 232.113.993, đạt 31,6% tổng số lượng cổ phần chào bán. Trong đó có 40 DN bán đạt 99% tổng số cổ phần chào bán. Như vậy, có thể thấy, 30 DN còn lại ế rất nhiều, thậm chí là không bán được cổ phần nào.

Việc nhiều DN ế cổ phần đem ra chào bán đã phần nào ảnh hưởng tới tâm lý và sức cầu trên thị trường, mà câu chuyện của Thăng Long GTC ở trên là một ví dụ.

Bên cạnh hệ lụy tài sản Nhà nước bán với giá thấp, không tương xứng với tiềm năng, việc thiếu quảng bá thông tin về các đợt IPO cũng như thiếu sự bảo đảm vị thế pháp lý của nhà đầu tư chiến lược trong DN sau khi cổ phần hóa đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài gần đây vắng bóng trong các đợt chào bán cổ phần lần đầu của DN Nhà nước ra công chúng.

Thống kê của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cho thấy, trong 247 DNNN cổ phần hóa trong năm 2011 - 2014, chỉ có 3 DN bán hơn 5% cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài, đều là những DN Nhật Bản (bao gồm cả công ty liên doanh trong nước).

Tỷ lệ sở hữu của Nhà nước sau cổ phần hóa trung bình là 90% tại 143 DN đã cổ phần hóa trong năm 2014 cũng như việc DN không bán được hết cổ phần theo kế hoạch từ đầu năm 2015 đến nay đặt ra thách thức lớn về thay đổi quản trị DN (hay nói cách khác là thay đổi về chất lượng) sau khi chuyển đổi mô hình hoạt động. Ông Dominic Scriven, Tổng giám đốc Dragon Capital nhận xét rằng, nhà đầu tư nước ngoài cảm thấy nản lòng và không muốn bỏ vốn vào những DN mà HĐQT và Ban điều hành DN không có gì khác so với trước cổ phần hóa.

Đi tìm nguyên nhân?

Có nhiều nguyên nhân được đem ra mổ xẻ nhằm giải thích cho việc chậm trễ trên. Ngoài lý do khách quan là biến động của thị trường tài chính chứng khoán quốc tế thì những khó khăn của nền kinh tế trong nước đã ảnh hưởng đến thị trường tài chính chứng khoán và việc bán cổ phần thoái vốn Nhà nước.

Song theo Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN, nguyên nhân lớn nhất là việc ban hành cơ chế chính sách về đổi mới tổ chức quản lý và tái cơ cấu DNNN chưa đạt tiến độ đề ra, cụ thể có tới 7/11 văn bản được các Bộ ngành trình Chính phủ chậm so với kế hoạch. Hệ quả là việc bổ sung sửa đổi cơ chế chính sách để tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn chưa kịp thời, việc bán cổ phần theo lô và các nội dung liên quan đến xử lý tài chính khi cổ phần hóa đã được Chính phủ quyết nghị tại Nghị quyết số 40/NQ-CP ngày 1/6/2015 đến nay vẫn chưa được thể chế hóa thành quy định pháp lý để áp dụng do vướng về trình tự, thủ tục xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Phản ánh từ các tổng công ty và đơn vị tư vấn định giá DN cho thấy, nút thắt lớn nhất hiện nay gây ra sự chậm trễ trong quá trình cổ phần hóa là việc xử lý nợ xấu, nợ khó đòi, và các vấn đề về tài chính DN.

Trong suốt 20 năm qua, nhiều công ty con, cháu trực thuộc các tổng công ty, tập đoàn tiến hành cổ phần hóa. Trong quá trình đó, có những khoản nợ xấu, những dự án rắc rối, tranh chấp về pháp lý thường được tách ra, đẩy về công ty mẹ giải quyết sau để công ty con có thể dễ dàng phê duyệt giá trị cổ phần hóa. Nay đến lượt các công ty mẹ cổ phần hóa, xử lý những khoản nợ này tiếp tục là vấn đề nan giải.

Chẳng hạn, tại một tổng công ty nọ, công ty con có khoản nợ khó đòi với một đối tác nước ngoài gần 100 tỷ đồng  nhưng giờ không xác định được đối tác nước ngoài trên ở đâu. Ở một tổng công ty khác có đối tác Trung Quốc nợ gần 60 tỷ đồng, giờ không liên hệ được với đối tác Trung Quốc.

Cách giải quyết phổ biến hiện nay là DN sẽ tổng hợp thông tin về các món nợ khó đòi, báo cáo cơ quan chủ quản xin cơ chế xử lý đặc thù. “Quá trình định giá DN hiện gặp nhiều vướng mắc và việc giải quyết thường phụ thuộc vào mức độ quyết đoán của các Ban chỉ đạo cổ phần hóa, vào sự nhiệt huyết của các tổ giúp việc Ban chỉ đạo đặt tại DN…”, thành viên Ban chỉ đạo cổ phần hóa một tổng công ty chia sẻ.

Ban chỉ đạo Đổi mới và phát triển DN cũng nêu ra thực tế, nhiều DN thực hiện sắp xếp cổ phần hóa giai đoạn hiện nay có quy mô lớn phạm vi hoạt động rộng tình hình tài chính phức tạp, việc xử lý công nợ xử lý tài chính phương án sử dụng đất trong quá trình xác định giá trị DN để cổ phần hóa việc lựa chọn cổ đông chiến lược cần có nhiều thời gian để chuẩn bị xử lý…

Để hóa giải những nút thắt trên, việc ban hành sớm và kịp thời các văn bản quy định như Nghị định xử lý tài chính khi cổ phần hóa DNNN, 4 nghị định hướng dẫn Luật Doanh nghiệp 2014 và 2 nghị định hướng dẫn Luật Quản lý sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào sản xuất - kinh doanh tại DN, Quyết định sửa đổi bổ sung về tiêu chí danh mục DNNN… là cần thiết.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia của các Ban chỉ đạo cổ phần hóa  DNNN, rất khó để có thể ban hành các văn bản pháp luật bao quát và xử lý được tất cả những vấn đề, khó khăn nảy sinh trong quá trình cổ phần hóa DNNN.

Bởi vậy, bên cạnh việc ban hành các văn bản cần thiết, để đảm bảo số lượng và chất lượng cổ phần hóa, Chính phủ nên xem xét đưa ra quy định cụ thể về thời gian xử lý các vướng mắc cho các trường hợp đặc thù nảy sinh trong quá trình thực hiện cổ phần hóa tại các DN đối với từng cấp từ tổ giúp việc, Ban chỉ đạo cổ phần hóa, đến bộ chủ quản, các bộ liên quan và Văn phòng Chính phủ…          

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại quyết liệt đưa tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 3% trước ngày 30/9. Thế nhưng, các ngân hàng không dễ thu hồi những khoản nợ xấu.

“Theo chân cán bộ xử lý nợ anh sẽ biết ngân hàng (NH) trầy trật như thế nào”, tổng giám đốc một NH nói và chỉ đạo nhân viên đưa tôi tiếp cận “con nợ”.

Bị đuổi khỏi nhà

Tiếp cận một khách hàng tại TP Đà Nẵng, nhân viên NH đưa ra phương án giải quyết số nợ gồm vốn lẫn lãi 3,5 tỷ đồng là cấn trừ tài sản thế chấp. Cụ thể, NH sẽ giảm lãi suất, đồng thời định giá căn nhà là 3,2 tỷ đồng. Người nợ tiền phải làm thủ tục bán và giao nhà cho NH.

Do chồng đi vắng nên người vợ cho biết, gia đình sẵn sàng bán nhà cho NH để trừ nợ. Tuy nhiên, khi nhân viên tiến hành thủ tục mua bán thì người vợ viện cớ chồng đi làm ăn ở xa nên phải cuối năm mới ký giấy tờ. Nhân viên NH đành lặng lẽ ra về và đề xuất lãnh đạo chuyển vụ việc này qua tòa án.

Đi đòi nợ cùng ngân hàng

Tiếp tục theo chân nhân viên NH đi đòi khoản nợ 2,4 tỷ đồng của một khách hàng ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tiếp chúng tôi là cặp vợ chồng khoảng 30 tuổi. Họ đồng ý giao nhà cho NH để xóa nợ. Thế nhưng, khi tiến hành thủ tục, chủ nhà lại đòi NH đưa tiền. “Anh chị đã đồng ý giao nhà để trừ nợ sao còn đòi tiền?”, nhân viên NH thắc mắc.

Lập tức, người vợ lớn tiếng: “Cút ngay! Thế giới này làm gì có chuyện bán nhà mà không lấy tiền”. Tiếp theo, người vợ trưng ra bản án của tòa, về việc người chồng phải thụ lý 8 năm tù giam do tội mua bán chất gây nghiện. Nhân viên NH vội rút lui bởi sợ xảy ra chuyện không hay.

Nhiều tình huống khó xử

“Mấy người là ai, đến đây làm gì?”, chỉ tay vào chúng tôi, ông Lê Văn Minh (ngụ quận Tân Phú, TP HCM) hét lớn. “Chúng tôi là nhân viên định giá tài sản thế chấp, đến để thương thảo về khoản nợ 2,5 tỷ đồng của ông”. Sau khi nghe nhân viên NH giải thích, ông Minh mới thay đổi thái độ.

Ông Minh cho biết, nhiều năm trước ông có mượn người bạn 1,5 tỷ đồng và giao sổ hồng cho người đó giữ. Sau đó, ông Minh bị người này lừa dùng sổ hồng thế chấp vay tiền NH. Do bạn ông Minh dính vào lao lý, không trả được nợ nên NH khởi kiện, tòa án phán quyết phát mãi tài sản của ông. Tuy nhiên, khi cán bộ thi hành án kê biên nhà thì ông Minh chống cự quyết liệt, khiến tài sản không thể đưa ra bán đấu giá, NH không thu hồi được nợ.

Thống đốc NH Nhà nước Nguyễn Văn Bình từng báo cáo trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, về trường hợp một cụ già đến gặp ông, trình bày việc người con lấy sổ đỏ thế chấp vay tiền NH, nay trốn mất. NH đòi xiết nhà, cụ cùng các cháu không biết ở đâu.

“Dưới góc độ nhân văn thì rất khó xử, nhưng việc xử lý nợ giữa NH với bên vay đã được tòa quyết là phải cưỡng chế, để lấy tài sản phát mãi và mọi công dân Việt Nam đều phải thực hiện. Riêng nhà ở cho ông cụ, tôi sẽ vận động các NH thương mại để họ giúp xây một nhà tạm. Tôi không thể làm trái các quyết định của tòa án”, ông Bình nói.

Ngoài ra, dù không ít khách hàng có thiện chí trả nợ nhưng nhiều NH không thể đàm phán hay tiến hành khởi kiện thu hồi nợ, do người vay đang nợ tiền thuế.

Chúng tôi theo nhân viên NH đến một doanh nghiệp (DN) ở quận Tân Bình, TP HCM để thương thảo mua lại bất động sản để cấn trừ nợ. Tuy chủ DN đồng ý nhưng khi nhân viên NH tìm hiểu thì phát hiện DN này còn nợ 2 tỷ đồng tiền thuế. Nếu NH mua lại tài sản thì việc đầu tiên là phải thanh toán số tiền thuế này. Trong khi đó, số tiền DN nợ NH nhiều hơn nợ thuế nên NH phải chấp nhận “chôn” khoản nợ, không biết bao giờ mới xử lý xong.

Khởi kiện cũng không dễ

Để thu hồi nợ, NH được quyền khởi kiện người nợ tiền ra tòa. Tuy nhiên, việc này không hề đơn giản. Tổng giám đốc một NH cho biết, đã mất hơn 4 năm kiện cáo nhưng việc thu hồi khoản nợ 100 tỷ đồng vẫn bế tắc. Bởi tòa yêu cầu NH xác minh địa chỉ DN để gửi “trát”, nhưng DN liên tục thay đổi địa chỉ nên “mò” mãi không ra.

Thông thường, tòa án buộc “con nợ” phải có trách nhiệm trả nợ cho NH trong một thời gian nhất định. Sau thời gian này, nếu “con nợ” không thực hiện thì cơ quan thi hành án sẽ kê biên, cưỡng chế thu giữ tài sản rồi phát mãi, thông qua đấu giá để trả tiền cho NH. Dù vậy, cơ quan thi hành án không dễ kê biên, cưỡng chế tài sản là nhà đất nếu người vay cố tình chây ì. Họ có thể đưa ra lý do người nhà đang đau ốm, hoặc nêu nhiều lý do khác để kéo dài thời gian thực hiện quyết định của tòa, nhằm tranh thủ thu tiền từ việc cho thuê nhà.

Thậm chí, có trường hợp khách hàng đã bán nhà cho NH để tất toán khoản vay 10 tỷ đồng nhưng không bàn giao nhà. NH phải mất gần 2 năm khởi kiện “con nợ” về tội chiếm đoạt tài sản, và phải hỗ trợ cho “con nợ” 500 triệu đồng mới nhận được nhà.

Nguyên nhân dẫn đến nợ xấu chủ yếu xuất phát từ việc cá nhân, DN làm ăn thất bại, nhưng vẫn có người đổ lỗi do NH cho họ vay nên họ mới nợ nần chồng chất! “Điều này không sai, bởi có trường hợp người vay chỉ nợ vài trăm triệu đồng nhưng phải trả đến bạc tỷ.

Ví dụ, khách hàng chỉ nợ 300 triệu đồng nhưng cán bộ tín dụng hướng dẫn họ vay mới 400 triệu đồng để trả nợ cũ. Cứ nhiều lần như thế, số nợ lên tới cả tỷ đồng, bao gồm nợ gốc, lãi suất và các khoản bôi trơn”, một cán bộ NH lý giải.

[alert title="Đủ cách trì hoãn :" icon="info-circle"] Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ nhiệm CLB Pháp chế NH, cho rằng, các NH đang bất lực với việc người vay chây ì trả nợ. Khi bị kiện ra tòa, “con nợ” tiếp tục tìm đủ cách để trì hoãn, kéo dài thời hạn giải quyết vụ án và quá trình phát mãi tài sản, thi hành án... Kết quả là thời hạn để xử lý một khoản nợ phải tính bằng nhiều năm, gấp nhiều lần thời hạn luật định.

Còn theo TS Trần Du Lịch, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM, nếu “con nợ” không hợp tác thì vô phương, còn hợp tác thì cũng phải kéo dài đến 4 năm mới có thể lấy lại được một phần tài sản. [/alert] Nguồn: Thy Thơ - nld.com.vn

Ngày 11-9, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Vũ Hồng Khanh chủ trì giao ban trực tuyến về đấu giá quyền sử dụng (QSD) đất và giao đất dịch vụ với UBND các quận, huyện.

Tính đến hết ngày 30-8, đã có 17 đơn vị tổ chức đấu giá QSD đất, với diện tích 13ha, thu ngân sách 1.722,65 tỷ đồng, bằng 65% kế hoạch năm. Còn nhiều quận, huyện tồn quỹ đất chưa đấu giá QSD như Đông Anh, Gia Lâm, Cầu Giấy, Thanh Trì, Long Biên...

Trong đó, có tới 31 dự án, với diện tích 44,3ha đã giải phóng mặt bằng (GPMB), xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Đối với giao đất dịch vụ, các quận, huyện giao tổng cộng 161,74ha đất dịch vụ, cho 23.413 hộ dân (bằng 30% số hộ có nhu cầu), trong khi đó tổng nhu cầu quỹ đất dịch vụ của thành phố là hơn 794ha. Diện tích đất đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật nhưng chưa giao là 221ha, đất đã GPMB nhưng chưa xây dựng hạ tầng là 125ha, đất đang GPMB là 107ha...

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường, sở dĩ có tình trạng chậm trễ trong đấu giá QSD đất và giao đất là do địa phương chưa tổ chức. Trong khi đó, các địa phương cho rằng người dân có tâm lý chờ thị trường bất động sản sôi động mới bốc thăm vị trí, nộp nghĩa vụ tài chính.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Vũ Hồng Khanh yêu cầu các địa phương nhanh chóng tổ chức đấu giá QSD đất và giao đất dịch vụ đối với những dự án đã GPMB, xây dựng hạ tầng; đồng thời, đôn đốc trường hợp trúng đấu giá đưa đất vào sử dụng theo quy hoạch, hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Trường hợp vi phạm phương án đấu giá, hoàn thiện hồ sơ hủy kết quả, tổ chức đấu giá lại.

Từng được rao bán, sang tay, đấu giá với mức giá lên đến hàng tỷ đồng, những sim như 0988.888.888, 0979.999.999... đang được sử dụng như thế nào là điều không phải ai cũng biết.

Chiếc sim có mặt trong cuộc mua bán đấu giá sim tiền tỷ đầu tiên trong lịch sử 0988.888.888 đang thuộc về anh Đặng Minh Đức, một doanh nhân ở Hà Nội. Thời điểm đó, mức giá cuối cùng trong phiên đấu giá trên là 1,3 tỷ đồng. Số tiền trên được chủ sim dành tặng cho quỹ vì người nghèo của nhà mạng.